Cmentarz Młynarska

Cmentarz Ewangelicko-Augsburski w Warszawie


wpisany do rejestru zabytków 1.07.1965 r. pod numerem 311

 

      Obecnie istniejący cmentarz przy ulicy Młynarskiej został założony w 1792 r. na gruntach należących do bankiera Karola Schultza, właściciela dóbr Wielka Wola. Autorem przestrzennego planu cmentarza był architekt Szymon Bogumił Zug. Początkowo cmentarz znajdował sie na terenie ograniczonym od zachodu ulicą Młynarską, a od wschodu ulicą Karolkową. Północną granicę stanowił tzw. obecnie mur środkowy. W 1822 r. dokupiono dalsze tereny, sięgające do cmentarza Żydowskiego.

 

      Tolerancyjna postawa protestantów pozwoliła na grzebanie na cmentarzu ewangelickim ludzi różnych wyznań i przekonań, co miało znaczenie zwłaszcza w okresie, gdy nie istniał jeszcze w Warszawie cmentarz komunalny. I tak w 1798 r. parafia prawosławna nabyła na terenie cmentarza plac, powiększając go w 1823 r. o nowy teren grzebalny. Podobnie 1840 r. odstąpiono część gruntów gminie mahometańskiej, która założyła tu swój pierwszy cmentarzyk w Warszawie. Na terenie cmentarza znajdujemy także mogiły wyznawców kościoła metodystycznego, polskiego kościoła katolickiego, adwentystów, kościoła ewangelicko-reformowanego oraz coraz częściej również wyznawców kościoła rzymskokatolickiego. Na cmentarzu znajdowali również miejsce spoczynku wolnomyśliciele i ateiści. Duchowni i świeccy gospodarze parafii ewangelicko-augsburskiej w sprawach dotyczących chowania zmarłych nigdy nie kierowali się ciasnymi kryteriami partykularyzmu wyznaniowego.

 

      Od początku swego istnienia otoczony murami cmentarz stanowił naturalną warownię, bez zdobycia której wróg atakujący od zachodu nie mógł zbliżyć się do rogatek wolskich. Już podczas walk toczonych w 1794 r. zostały spalone wszystkie budowle cmentarne. To samo powtórzyło się podczas szturmu wojsk Paskiewicza w dniu 7 września 1831 r. pod osłoną murów żołnierze 1 pułku strzelców pieszych w ciągu dziesięciu godzin wstrzymywali napór wroga. We wrześniu 1939 r. cmentarz podzielił losy Warszawy i w ciągu trzech tygodni był miejscem działania kilkunastu stanowisk polskiej artylerii przeciwlotniczej. Heroiczne dni swej historii miał on jednak przeżyć dopiero w sierpniu 1944 r., gdy w ciągu jedenastu dni był terenem kolejnych krwawych zmagań żołnierzy Armii Krajowej, m.in. batalionów "Parasol", "Zośka" oraz "Wigry".

 

Zasłużeni pochowani na cmentarzu

Plan cmentarza

Wirtualna wycieczka

 

JUŻ WKRÓTCE 

 

Trasy tematyczne, np: aktorzy, muzycy, artyści ...

Kalendarium historii

Źródła historyczne o cmentarzu

 

 

Ostatnia aktualizacja 14.12.2008